Малюнак Ганны Шчуко

Банкі карыстаюцца нашымі грашыма, то няхай карыстаюцца і нашай мовай!

Калі вам не хапае роднай мовы ў банку, якім вы карыстаецеся, накіруйце туды пісьмовы зварот - пакажыце, што беларуская мова вам патрэбная! Адной толькі вуснай камунікацыі недастаткова, каб беларусізаваць банк.

Універсальны зварот ніжэй падыходзіць для наступных выпадкаў:
• у банкамаце няма беларускамоўнай версіі;
• няма дамовы* па-беларуску;
• вас абслугоўваюць не на беларускай мове;
• сайт банка не мае беларускамоўнай версіі;
• аздабленне банка або асобнага аддзялення не ўтрымлівае беларускай мовы;
• інфармацыйная сістэма (інтэрнэт-банк) альбо мабільны дадатак, створаны банкам, не мае версіі па-беларуску.

Таксама пачытайце, як правільна аформіць і адаслаць зварот.

Абаронім беларускую мову разам!

*дамова - размоўнае слова, на паперы і ў слоўніках больш часта ўжываюць "дагавор"; звароты ніжэй працуюць і так і гэтак.

Універсальны пісьмовы зварот у банк - на ўсе выпадкі, як швайцарскі нож

Назва банкаўскай установы, куды падаецца зварот
Адрас, куды падаецца зварот
Імя, імя па бацьку, прозвішча таго, хто падае зварот
Адрас таго, хто падае зварот

У лісце Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь (далей — Нацыянальны банк) ад 21 студзеня 2004 г. №11-23/16 была выкладзена пазіцыя Нацыянальга банка, у адпаведнасці з якой банкам было рэкамендавана забяспечыць практычную роўнасць дзвюх дзяржаўных моў — беларускай і рускай — для рэалізацыі правоў грамадзян на іх выкарыстанне, як гэта прадугледжана заканадаўствам.

У дадзеным лісце быў зроблены шэраг канкрэтных рэкамендацый па забеспячэнні правоў беларускамоўных спажыўцоў банкаўскіх паслуг і належным выкарыстанні беларускай мовы ў працы банкаў, а таксама аб недапушчальнасці дыскрымінацыі беларускамоўных спажыўцоў банкаўскіх паслуг паводле моўнай прыкметы.

Пазіцыя Нацыянальнага банка, выказаная ў лісце банкам ад 21 студзеня 2004 г. №11-23/16, засталася нязменнай (ліст ад 03.08.2017 г. №02/Кол-926/204) і ў чарговы раз была пацверджана ў пачатку 2020 г., калі Нацыянальны банк у сваім звароце да Асацыяцыі беларускіх банкаў рэкамендаваў банкам дапрацаваць інтэрфейс, які выкарыстоўваецца ў банкаматах і інфакіёсках на тэрыторыі Беларусі, мабільнага і інтэрнэт-банкінгу з мэтай адлюстравання адпаведнай інфармацыі на беларускай мове. Акрамя гэтага, банкам было рэкамендавана забяспечыць працу беларускамоўнай версіі афіцыйнага сайта банка, нябанкаўскай крэдытна-фінансавай арганізацыі ў інтэрнэце і афармлення па патрабаванні кліента на беларускай мове звязаных з банкаўскім абслугоўваннем дакументаў, уключаючы дамовы. Асацыяцыя беларускіх банкаў рэкамендавала банкам не пазней за 26 сакавіка 2020 года паведаміць, як будуць рэалізоўвацца прапановы Нацыянальнага банка ў дачыненні да беларускай мовы ў банкаўскім абслугоўванні.

На падставе гэтага прашу паведаміць, ці забяспечаны выбар беларускай мовы пры карыстанні паслугамі вашага банка.*

Калі не, прашу паведаміць, на якой падставе ваш банк дыскрымінуе кліентаў паводле моўнай прыкметы і ігнаруе ліст Нацыянальнага банка ад 21 студзеня 2004 г. №11-23/16.

ПОДПІС

* у гэтым месцы вы можаце дададкова ўдакладніць канкрэтны спіс паслуг, які вас цікавіць, напр. адсутнасць беларускай мовы ў банкамаце, адсутнасць дамовы на беларускай мове і г.д.; ці не ўдакладняць і тады хай банк сам вам пералічвае тыя паслугі, якія даступны на беларускай мове.

Зварот для перазаключэння ўжо адкрытых дамоваў па-беларуску

Назва банкаўскай установы, куды падаецца зварот
Адрас, куды падаецца зварот
Імя, імя па бацьку, прозвішча таго, хто падае зварот
Адрас таго, хто падае зварот

Паміж банкам XXX, з аднаго боку, і мною, з другога, заключаныя дамовы (пералічыць). Пры гэтым тэксты дамоваў на жаданне банка былі складзеныя на рускай мове.

Прымаючы пад увагу, што
• ў нашай краіне беларуская мова з’яўляецца дзяржаўнай,
• заканадаўча замацавана права грамадзян на свабодны выбар мовы зносінаў,
• заканадаўствам прадугледжана адказнасць за стварэнне абмежаванняў і перашкодаў у карыстанні дзяржаўнай мовай,
прашу банк ХХХ даць мне магчымасць перазаключыць названыя дамовы з тэкстам на беларускай мове.

ПОДПІС

Зварот для ўтаймавання апарата выдачы талонаў электроннай чаргі

Назва банка, куды падаецца зварот
Юрыдычны адрас банка, у якім стаіць апарат
Імя, імя па бацьку, прозвішча таго, хто падае зварот
Адрас таго, хто падае зварот

У Рэспубліцы Беларусь пражываюць грамадзяне, якія ў паўсядзённым жыцці карыстаюцца толькі беларускай мовай і толькі рускай мовай.

На падставе гэтага прашу паведаміць, ці забяспечаны выбар беларускай мовы пры атрыманні талона электроннай чаргі ў вашым банку.

У выпадку, калі беларускамоўны наведнік не можа выбраць беларускую мову пры атрыманні талона электроннай чаргі, прашу паведаміць:
1. Чаму парушаюцца правы грамадзяніна, які не валодае дзяржаўнай рускай мовай, але валодае дзяржаўнай беларускай мовай, калі ён не мае магчымасці атрымаць беларускамоўны талон электроннай чаргі;
2. Калі будзе забяспечана магчымасць выбіраць беларускую мову ў апаратах, што выдаюць талоны электроннай чаргі.

ПОДПІС


Гл. таксама:
Як атрымаць тэкст па-беларуску любой дамовы - нават калі вы яе яшчэ не заключылі, а толькі прыглядаецеся

Навіны беларусізацыі банкаўскай сферы:
nn.by: Нацбанк прапанаваў банкам зрабіць беларускамоўныя версіі сайтаў і мабільных дадаткаў (04.03.2020)

Карысныя спасылкі:
Слоўнік фінансавых тэрмінаў ад Беларусбанка
petitions.by: Беларуская - мова банкаўская! (27.09.2019, грунтоўны агляд бягучага стану)
petitions.by: Даперакласці на беларускую мову Міжбанкаўскую сістэму ідэнтыфікацыі (АРІП) (01.11.2019)
petitions.by: Забяспечыць роўны доступ да фінасавых паслуг для беларускамоўных грамадзян (16.04.2020)


Калі вы скарыстаецеся якім-н. з нашых зваротаў, ці напішаце арыгінальны зварот датычна абароны беларускай мовы, калі ласка, апублікуйце атрыманы адказ з хэш-тэгам #абароніммову у любой сацсетцы. Так мы і ўсе ахвотныя змогуць яго адшукаць, прааналізаваць, і выкарыстаць для ўдасканалення наступных зваротаў.


Створана на падставе дапаможніка Аліны Нагорнай і Ігара Случака "Абаронім мову" - Мінск, Медысонт, 2018, ISBN 978-985-7199-30-3. Публікуецца з ласкавай згоды аўтараў.

Дзякуем Яўгену Жамойдзіну за дапамогу ў напаўненні гэтай старонкі і ягоныя высілкі па беларусізацыі банкаўскай сферы.


Яшчэ рэцэпты абароны моўных правоў на кожны дзень...